ROZWÓJ POLSKO - UKRAIŃSKIEJ WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ
W ZAKRESIE TURYSTYKI, SPORTU I REKREACJI

1. ISTOTA I UWARUNKOWANIA WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ

Terminem współpraca transgraniczna określa się zwykle każde wspólne, uzgodnione działanie dwóch państw, które obejmuje regiony oraz gminy po obu stronach granicy. Określenie to dotyczy podejmowania współpracy lub wspólnych działań na określonym obszarze. Zgodnie z Europejską Kartą Regionów Granicznych i Przygranicznych współpraca transgraniczna pomaga w łagodzeniu niekorzystnych skutków istnienia owych granic, a także w przezwyciężaniu skutków położenia terenów przygranicznych na narodowych obrzeżach pastw oraz służy poprawie warunków życiowych osiadłej tam ludności. Współpraca ta obejmować powinna wszystkie dziedziny życia kulturalnego, społecznego i gospodarczego oraz związanej z nimi infrastruktury. Wiedza o sąsiedzie i zrozumienie jego społecznej, kulturowej, językowej i ekonomicznej specyfiki, z których ostatecznie wyrasta wzajemne zaufanie, są warunkiem wszelkiej współpracy ponad granicami.

Postępujący proces globalizacji wywołuje coraz większą integrację regionów i państw. Aby sprostać konkurencyjności, związanej z globalizacją oraz wzmocnić swoją pozycję gospodarczą na arenie międzynarodowej państwa podpisują porozumienia gospodarcze, tworzą organizacje ponadnarodowe, np. Unia Europejska, Północnoamerykańskie Porozumienie o Wolnym Handlu (NAFTA), Liga Państw Arabskich, Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo - Wschodniej (ASEAN), Wspólnota Gospodarcza Państw Zachodniej Afryki. Najczęściej porozumienia i organizacje są zawierane w układzie sąsiednich państw lub regionów. Mogą przybierać formę porozumień o wymiarze światowym (np. Światowa Organizacja Handlu) lub transgranicznym (np. euroregiony).

1.1 PODSTAWY PRAWNE WYNIKAJĄCE Z DOKUMENTÓW UNII EUROPEJSKIEJ

Strategia Lizbońska przyjęta w marcu 2000 r. jest obecnie najważniejszym programem społeczno - gospodarczym Unii Europejskiej. Celem tego planu, przyjętego na okres 10 lat, jest uczynienie Europy najbardziej dynamicznym i konkurencyjnym regionem gospodarczym na świecie, rozwijającym się szybciej niż Stany Zjednoczone. Strategia opiera się przede wszystkim na założeniu, że gospodarka krajów europejskich wykorzysta do maksimum innowacyjność opartą na szeroko zakrojonych badaniach naukowych, zwłaszcza w nowoczesnych dziedzinach wiedzy, co miało się stać głównym motorem rozwoju.

Osiągnięciu ambitnych celów Strategii Lizbońskiej mają służyć następujące działania systemowo-regulacyjne:

• szybkie przechodzenie do gospodarki opartej na wiedzy, w tym rozwój społeczeństwa informacyjnego, badań i innowacji oraz kształcenie odpowiednich kwalifikacji i umiejętności;
• liberalizacja i integracja tych rynków i sektorów, których wspólny rynek de facto nie objął: telekomunikacja, energetyka, transport, poczta, a także usługi finansowe oraz całość rynku usług;
• rozwój przedsiębiorczości: deregulacja i lepsze wsparcie ze strony administracji (likwidacja barier administracyjno - prawnych), ułatwienie dostępu do kapitału i technologii, ograniczanie pomocy publicznej, tworzenie równego pola konkurencji;
• wzrost zatrudnienia i zmiana modelu społecznego: wzrost aktywności zawodowej, uelastycznienie rynku pracy, poprawa edukacji, unowocześnienie systemu zabezpieczeń społecznych, ograniczanie biedy i wykluczenia społecznego;
• dbałość o trwałe fundamenty rozwoju i środowisko naturalne: ograniczanie zmian klimatycznych, zachowanie zasobów naturalnych.

W 2004 r. specjalny zespół na czele z byłym premierem Holandii, Wimem Kokiem, opracował raport podsumowujący dotychczasowe rezultaty strategii - według słów byłego przewodniczącego Komisji Europejskiej, włoskiego polityka Romano Prodi, konkluzja raportu jest pesymistyczna: od czasu szczytu lizbońskiego Unia Europejska pozostała jeszcze bardziej w tyle za Stanami Zjednoczonymi.

Strategia Lizbońska nie precyzuje żadnych zapisów bezpośrednio dotyczących współpracy transgranicznej, jednak w poszczególnych celach cząstkowych widoczny jest nacisk na wspólne działania i współpracę państw Unii Europejskiej.

W kontekście współpracy pomiędzy Polską a Ukrainą, która nie jest jeszcze członkiem Unii, Strategia Lizbońska stanowi ważną wskazówkę do działań, które pozwolą przyspieszyć rozwój i ukierunkować go na jak najbardziej efektywne wykorzystanie posiadanego potencjału w układzie transgranicznym i ponad regionalnym.

W grudniu 2005 r. Komisja Europejska przyjęła porozumienie w sprawie Nowej Perspektywy Finansowej na lata 2007 - 2013. Zakłada ona utworzenie Europejskiego Instrumentu Partnerstwa i Sąsiedztwa (EISP), służącego współpracy transgranicznej pomiędzy państwami Unii Europejskiej, a krajami sąsiadującymi (w tym Ukrainą). Kluczowe obszary wsparcia w ramach EISP to m.in.:

• promowanie dialogu politycznego i reform,
• wspieranie współpracy transgranicznej oraz promowanie zrównoważonego rozwoju ekonomicznego, społecznego i środowiskowego w regionach przygranicznych,
• zapewnienie sprawnie działającego i bezpiecznego systemu zarządzania granicami,
• promowanie współpracy pomiędzy Państwami Członkowskimi i krajami partnerskimi w dziedzinie szkolnictwa wyższego, wymiany nauczycieli, naukowców i studentów,
• promowanie dialogu między kulturami i kontaktami people-to-people.

Na realizację EISP przeznaczono 173,322 mln euro. Instrument będzie wdrażany m.in. za pomocą programów współpracy transgranicznej.

Wraz z propozycją budżetu na lata 2007 - 2013 Komisja Europejska zaproponowała reformę prowadzonej polityki spójności. Zaproponowano następujące cele:

• konwergencja: wspieranie wzrostu i tworzenia nowych miejsc pracy w najmniej rozwiniętych państwach członkowskich i regionach
• konkurencyjność i zatrudnienie w regionach: przewidywanie i wspieranie zmian
• Europejska Współpraca Terytorialna: propagowanie harmonijnego i zrównoważonego rozwoju na terenie Unii.

Wyodrębnienie współpracy terytorialnej jako osobnego celu polityki spójności potwierdza duże znaczenie wspólnych przedsięwzięć partnerów unijnych. O rosnącym znaczeniu współpracy terytorialnej świadczy również zwiększenie wysokości środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego:

• na rozwój współpracy terytorialnej z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych zostanie łącznie 7,75 mld euro.
• Polska alokacja na realizację programów w ramach EWT wyniesie 557,8 mln euro.

Europejska Współpraca Terytorialna służy wspieraniu, promocji i realizacji wspólnych projektów o charakterze międzynarodowym na terytorium całej Unii Europejskiej. Stanowi kontynuację programów współpracy transgranicznej, transnarodowej i międzyregionalnej realizowanych w ramach Inicjatywy Wspólnotowej INTERREG III 2004-2006. Komponentom INTERREG-u III będą odpowiadały trzy typy programów EWT:

• programy współpracy transgranicznej zastąpią INTERREG III A - cel: rozwijanie wspólnych inicjatyw lokalnych i regionalnych,
• programy współpracy transnarodowej zastąpią INTERREG III B - cel: integracja terytorialna UE poprzez wspieranie dostępności, zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich, innowacyjność, ochronę środowiska naturalnego,
• programy współpracy międzyregionalnej (INTERREG IV C) zastąpią INTERREG III C; cel: wymianę doświadczeń i najlepszych praktyk w zakresie m.in. wspierania innowacyjności i gospodarki opartej na wiedzy oraz ochrony środowiska.

Dla skutecznej realizacji celów EWT po obu stronach granicy zewnętrznej będzie funkcjonował Europejski Instrument Partnerstwa i Sąsiedztwa, który zastąpi obecnie funkcjonujący program TACIS.

1.2 PODSTAWY PRAWNE WYNIKAJĄCE Z DOKUMENTÓW STRONY POLSKIEJ

Zgodnie z Koncepcją Przestrzennego Zagospodarowania Kraju głównym celem przestrzennego zagospodarowania Polski jest wykorzystanie dobrze wykształconej policentrycznej struktury funkcjonalno-przestrzennej kraju do dynamizacji rozwoju Polski i przełamanie w ten sposób jej zapóźnienia cywilizacyjnego. Cel ten jest zbieżny ze strategicznym celem NPR 2007 - 2013.

Zagospodarowanie przestrzenne powinno zwiększać integrację funkcjonalną najważniejszych ogniw układu osadniczego i produkcyjnego kraju, ich relacje z układem regionalnym oraz powiązania Polski z otoczeniem międzynarodowym. Za priorytet na granicy wschodniej uznaje się modernizację istniejących obiektów tranzytowych oraz zabieganie o uproszczenie procedur granicznych państw sąsiednich. Jeśli uda się uporać z problemem przemytu i korupcji granicznej, to możliwe będzie uruchamianie lokalnych przejść granicznych w regionach atrakcyjnych turystycznie.

W odniesieniu do sieci transportowej Koncepcja wskazuje na konieczność wzmacniania bezpośrednich powiązań międzynarodowych polskich regionów.

Długookresowa Strategia Trwałego i Zrównoważonego Rozwoju Polski do 2025 r. zaproponowała działania i zadania, których realizacja powinna przyczynić się do realizacji nadrzędnego celu, jakim jest zapewnienie wzrostu dobrobytu polskich rodzin, umocnienie ich samodzielności materialnej oraz poczucia bezpieczeństwa.

W dokumencie tym znajdujemy również zapisy odnoszące się do rozwoju współpracy transgranicznej. Dla wykorzystania położenia Polski na skrzyżowaniu ważnych szlaków międzynarodowych wschód - zachód i północ - południe konieczne jest utworzenie sprawnego systemu transportowego poprzez rozwijanie sieci krajowych i wojewódzkich ciągów komunikacyjnych(drogowych i kolejowych). Elementem tego systemu jest kształtowanie transgranicznych powiązań infrastrukturalnych, umożliwiających sprawną komunikację z państwami sąsiadującymi z Unią Europejską. W Strategii zaproponowano również zadania, odnoszące się bezpośrednio do współpracy transgranicznej:

• zapewnienie sprawnego, efektywnego, zgodnego z zapisami układu z Schengen systemu ochrony granicy państwowej,
• ochrona zagrożonych gatunków i ekosystemów poprzez nadawanie obszarom chronionym statusu międzynarodowego.

Narodowa Strategia Rozwoju Regionalnego (NSRR) jest dokumentem określającym uwarunkowania, cele i kierunki wspierania rozwoju regionalnego przez państwo oraz koordynacji polityki sektorowej w województwach. Projekt NSRR na lata 2007 - 2013, zaakceptowany przez Radę Ministrów w dniu 6 września 2005 r., zawiera odniesienia do współpracy transgranicznej.

W celu II "Większa spójność społeczna, gospodarcza i przestrzenna" zawarto priorytet odnoszący się do współpracy transgranicznej "Rozwój współpracy terytorialnej". Wyznaczono w nim następujące kierunki działań:

• rozwój współpracy transgranicznej,
• rozwój współpracy międzyregionalnej,
• współpraca transnarodowa.

Strategia zaproponowała również priorytet pn. "Poszerzenie perspektyw rozwoju gospodarczego dla regionów wschodniej Polski" podkreślający, iż województwa wschodniej Polski należą do najuboższych regionów w Unii Europejskiej. Charakteryzują się niską dynamiką rozwoju, słabo rozwiniętą i niewłaściwie ukierunkowaną infrastrukturą komunikacyjną, dużym odsetkiem ludności wiejskiej zatrudnionej w rozdrobnionym i niskotowarowym rolnictwie. Zarazem są to obszary leżące na zewnętrznej granicy Unii Europejskiej. Stąd jeden z kierunków działań obejmuje Pobudzenie rozwoju regionalnego wynikającego z funkcji i charakteru zewnętrznej granicy Unii Europejskiej - zintegrowane zagospodarowanie obszaru wzdłuż granicy wschodniej.

Narodowy Plan Rozwoju (NPR) na lata 2007-2013 będzie strategią obejmującą całokształt działań rozwojowych kraju, bez względu na pochodzenie środków finansowych. Tak więc poza przedsięwzięciami współfinansowanymi z budżetu UE, uwzględnione w niej zostaną działania finansowane wyłącznie z zasobów krajowych. Projekt NPR określa następujące cele strategiczne:

• Utrzymanie gospodarki na ścieżce wysokiego wzrostu gospodarczego,
• Wzmocnienie konkurencyjności regionów i przedsiębiorstw oraz wzrost zatrudnienia,
• Podniesienie poziomu spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej.

NPR wdrażany będzie poprzez programy operacyjne. W odniesieniu do współpracy transgranicznej zaproponowano Programy Operacyjne Współpracy Przygranicznej i Terytorialnej. Ich celem jest wpieranie terytorialnej konkurencyjności, promowanie harmonijnego i zrównoważonego rozwoju obszarów położonych wzdłuż wewnętrznych i zewnętrznych granic kraju oraz współpraca międzynarodowa w dziedzinie planowania przestrzennego. Realizacja tego celu następować będzie poprzez koncentrację środków na następujących priorytetach:

• Współpraca transgraniczna i międzyregionalna, promująca wspólne rozwiązania problemów sąsiadujących ze sobą obszarów, w szczególności w zakresie zagadnień związanych z rozwojem miast, wsi, obszarów przybrzeżnych, a także rozwoju stosunków gospodarczych i stymulowania przedsiębiorczości,
• Współpraca transnarodowa pomiędzy władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi mająca na celu zrównoważony i skoordynowany rozwój przestrzenny. Współpraca ta będzie dotyczyć badań i rozwoju, gospodarki wodnej, ochrony środowiska oraz zapobiegania powstawaniu ryzyka katastrof ekologicznych.

Środki finansowe planowane na realizację tego programu operacyjnego obejmują 469,30 mln euro (fundusze strukturalne - 352 mln euro, wkład krajowy na dofinansowanie ze środków publicznych - 117,30 mln euro).

1.3 PODSTAWY PRAWNE BILATERALNEJ WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ REGIONÓW

Strategia Rozwoju Województwa Podkarpackiego na lata 2007 - 2020 została podporządkowana głównemu celowi, jakim jest podniesienie krajowej i międzynarodowej konkurencyjności gospodarki regionu poprzez wzrost jej innowacyjności, a tym samym efektywności, która stworzy warunki do zwiększenia zatrudnienia oraz wzrostu dochodów i poziomu życia ludności.

Jednym z obszarów strategicznych w ramach tego dokumentu jest współpraca międzynarodowa. W okresie najbliższych lat w warunkach postępującej globalizacji gospodarek i społeczeństw będzie ona stanowić jeden z kluczowych elementów rozwoju społeczno - gospodarczego regionu. Zasadność tej prognozy, zwłaszcza w przypadku województwa podkarpackiego, potwierdza jego szczególne położenie geopolityczne. Ponadto ważnym atutem dla rozwoju współpracy międzynarodowej są możliwości wynikające z członkostwa w Unii Europejskiej. Efektywna współpraca transgraniczna to szansa na gospodarczy rozwój regionu, który powinien być realizowany przede wszystkim w oparciu o współpracę z krajami Unii i pozostałymi państwami, zwłaszcza Ukrainą. Należy ponadto równolegle podejmować działania zmierzające do pozyskiwania środków zewnętrznych, szczególnie w zakresie funduszy strukturalnych i inicjatyw wspólnotowych.

Celem strategicznym w ramach obszaru współpraca międzynarodowa jest wspieranie rozwoju gospodarczego regionu, wykorzystanie potencjału turystycznego i dziedzictwa kulturowego oraz ochrona wartości przyrodniczo - krajobrazowych. Wyznaczono trzy priorytety: tworzenie warunków do podejmowania wspólnych przedsięwzięć gospodarczych i pozyskiwania inwestycji, współpraca na rzecz rozwoju turystyki, ochrony i wykorzystania dziedzictwa kulturowego, zachowanie obszarów cennych krajobrazowo oraz ochrona środowiska przyrodniczego. Każdy z tych priorytetów został szczegółowo zdefiniowany poprzez określenie kierunków działań.

Kierunki, w jakich rozwija się współpraca międzynarodowa województwa podkarpackiego, wynikają z uchwalonych przez Sejmik priorytetów współpracy z zagranicą. Podstawą prawną ich uchwalenia jest ustawa z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa (Dz. U. z roku 2001, Nr 142, poz. 1590 z późn. zm.). Ich celem jest równomierny rozwój regionu, aktywizacja gospodarcza oraz zmniejszenie dystansu do Unii europejskiej, a także pozyskiwanie i racjonalne wykorzystanie środków, które mogą służyć realizacji tychże celów. Współpraca transgraniczna regionu jest inicjowana i realizowana w oparciu o trzy obszary: regionalny (działania władz regionalnych ukierunkowane na dalszy rozwój nawiązanych kontaktów, a także tworzenie formalno - prawnych podstaw do rozwoju współpracy z regionami innych państw), samorządowy (współpraca z innymi jednostkami samorządu terytorialnego z województwa podkarpackiego dla osiągnięcia wspólnych celów), gospodarczy (współpraca z organizacjami wspierania biznesu i samorządami gospodarczymi w zakresie organizowania misji gospodarczych, prezentacji województwa podkarpackiego za granicą, itp.). Główne cele współpracy transgranicznej koncentrują się na:

• rozwoju bezpośrednich kontaktów pomiędzy województwem podkarpackim a regionami innymi państw, szczególnie Ukrainy i Słowacji,
• nawiązanie i rozwój kontaktów województwa podkarpackiego z instytucjami Unii Europejskiej,
• podejmowanie działań z regionami innych państw w zakresie wspólnego wykorzystania unijnych środków pomocowych,
• realizowana współpraca transgraniczna ma służyć podnoszeniu konkurencyjności Podkarpacia, wzrostowi gospodarczemu, podnoszeniu poziomu życia mieszkańców i rozwojowi kontaktów międzyludzkich.

Województwo Podkarpackie dysponuje następującymi dokumentami o współpracy międzynarodowej z partnerami z Ukrainy:

W ramach umów strony zobowiązały się do prowadzenia polityki współpracy i wspierania przedsiębiorstw, rozwoju stosunków gospodarczych, współpracy szkół i uczelni wyższych, wymiany kulturalnej, współpracy w dziedzinie sportu, turystyki i ochrony zdrowia, a także rozwiązywania problemów ochrony środowiska.

"Strategia zrównoważonego rozwoju dla obszaru Gminy Strzyżów na lata 2005 - 2015" określiła współpracę międzynarodową jako jeden z celów strategicznych rozwoju gminy. Działania w ramach tego obszaru zostały podzielone według podmiotów je realizujących. Współpraca transgraniczna na poziomie szkół i organizacji obejmuje:

• wspieranie istniejących i inicjowanie nowych kontaktów pomiędzy szkołami gminnymi, a ich zagranicznymi odpowiednikami,
• kojarzenie partnerów zagranicznych,
• realizację programów tweeningowych.

Współpraca na poziomie jednostki administracyjnej - gminy zakłada natomiast:

• organizację konferencji, imprez i uroczystości z udziałem partnerów zagranicznych,
• wzmocnienie możliwości absorpcyjnych gminy (programy bilateralne i inicjatywy wspólnotowe),
• wymianę doświadczeń samorządowych, promocję regionu,
• wsparcie dla instytucji i organizacji utrzymujących kontakty zagraniczne.

1.4 INSTYTUCJONALNE UWARUNKOWANIA WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ - ROLA EUROREGIONU KARPACKIEGO

Euroregion stanowi szczególną odmianę regionu transgranicznego, wyróżniającą się najwyższym stopniem instytucjonalizacji struktur współpracy transgranicznej. Jest to instytucja współpracy jednostek, reprezentujących regiony dwóch lub więcej państw (przynajmniej po jednym z każdego). Każda z nich jest powoływana na podstawie prawa wewnętrznego swojego kraju. Mogą nimi być korporacje samorządowe (tzn. pojedyncze samorządy lub związki gmin) lub władze lokalne. Zawierają one pomiędzy sobą umowy współpracy przekraczającej granice jednego państwa. Pomimo unormowania w prawie wewnętrznym termin euroregion nie występuje w oficjalnych dokumentach o wymianie transgranicznej pomiędzy państwami, ani też w oficjalnych dokumentach Unii Europejskiej.

W odróżnieniu od terminu współpraca transgraniczna, którego zwykle używa się w celu określenia wspólnego, uzgodnionego działanie minimum dwóch państw, które obejmuje regiony oraz gminy po obu stronach granicy, termin euroregion jest określeniem węższym. Określa on ściślejszą współpracę, na którą składają się wspólne stałe organy. Zasadnicza różnica polega na większym zorganizowaniu euroregionu.

Nazwa euroregion pochodzi od najstarszej inicjatywy współpracy transgranicznej Euroregio. Została ona powołana do życia w 1958 r. na obszarze przylegającym do granicy holendersko - niemieckiej pomiędzy rzekami Ren, Ems i Jssel. Euroregiony odegrały w Unii bardzo dużą rolę w zacieśnianiu kontaktów pomiędzy krajami członkowskimi oraz w integracji z przyszłymi członkami Unii Europejskiej.

Szczególne znaczenie dla ustanowienia odpowiednich ram prawnych dla współpracy transgranicznej mają: Europejska Konwencja Ramowa o współpracy transgranicznej między wspólnotami i władzami terytorialnymi (Konwencja Madrycka) i Europejska Karta Samorządu Terytorialnego. Według Konwencji Madryckiej, za współpracę transgraniczną uważa się każde wspólnie podjęte działanie mające na celu umocnienie i dalszy rozwój sąsiedzkich kontaktów między Wspólnotami i władzami terytorialnymi dwóch lub większej liczby umawiających się stron, jak również zawarcie porozumień i przyjęcie uzgodnień koniecznych do realizacji takich zmierzeń.

Drugim istotnym europejskim aktem prawnym, określającym ramy formalnoprawne oraz formy uczestnictwa społeczności lokalnych w kontaktach międzynarodowych w oparciu o standardy europejskie jest Europejska Karta Samorządu Terytorialnego. Umożliwia ona procesy decentralizacyjne. Istotną jej część stanowi koncepcja i kompetencje samorządu terytorialnego oraz społeczności lokalnych, a także określenie warunków kontroli administracyjnej, formy zasobów finansowych samorządu terytorialnego i jego wewnętrznych struktur administracyjnych.

Euroregion Karpacki istnieje już ponad trzynaście lat. Za datę jego powstania przyjmuje się 14 luty 1993 r., kiedy to w Debreczynie przedstawiciele władz regionalnych przygranicznych obszarów Polski, Słowacji, Węgier i Ukrainy podpisali porozumienie o utworzeniu Związku Międzyregionalnego Euroregion Karpacki. W tym czasie, współpraca w ramach Euroregionu, który właśnie w celu jej inicjowania i rozwijania został powołany, przebiegała w różnym tempie i z różnym skutkiem. Towarzyszyły temu zjawisku zmiany polityczne, gospodarcze, administracyjne, świadomościowe, a także personalne. Jednak świadectwem tego, że wszystkie strony narodowe wchodzące w skład Euroregionu Karpackiego (tj. Polska, Słowacja, Ukraina, Węgry, Rumunia) wyrażają wolę tej współpracy jest właśnie fakt, że Euroregion, pomimo wielu problemów funkcjonuje, tworząc wciąż nowe płaszczyzny wspólnego porozumienia.

Obecnie obszar Euroregionu obejmuje około 154.000 km2, a zamieszkiwany jest przez ponad 15 mln ludności. Część Euroregionu Karpackiego położona jest na wschodniej granicy Polski, będącej zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. Mając zatem na względzie rolę, jaką Euroregion spełnia można stwierdzić, że w najbliższej przyszłości będzie ona tym bardziej znacząca, że od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej staliśmy się pomostem dla krajów, które pozostaną poza jej granicami.

Obszar Euroregionu Karpackiego:

Kraj członkowski	Obszar
Polska	Obszar Województwa Podkarpackiego oraz obszar samorządów członkowskich Stowarzyszenia Euroregion Karpacki POLSKA
Ukraina	Obszar Obwodów, (Województw): Lwowskiego, Zakarpackiego, Iwanofrankowskiego i Czerniowieckiego
Słowacja	Obszar Krajów, (Województw): Preszowskiego i Koszyckiego, oraz obszar samorządów członkowskich Stowarzyszenia "Region Karpaty"
Węgry	Obszar Kantonów: Borsad-Abauj-Zemplen, Hajdu-Bihar, Heves, Jasz-Nagykun-Szolnok, Szabolcs-Szatmar-Bereg, oraz miast: Nyiregyhaza, Miszkolc, Debrecen, Eter
Rumunia	Obszar Departamentów: Szatmar, Maramures, Bihar, Suceava, Szilagy, Botosani, Hargita

Podstawową cechą Euroregionu Karpackiego przez wiele lat jego funkcjonowania był brak osobowości prawnej zarówno Związku jako całości jak i poszczególnych jego Stron Krajowych. Definicja Euroregionu Karpackiego mieści się, zatem w kategoriach politycznych, chociaż Statut Związku określa jego zasięg terytorialny oraz opisuje strukturę organizacyjną.

Stowarzyszenie, reprezentujące stronę polską Euroregionu Karpackiego powstało w lipcu 2000 r. z inicjatywy grupy osób - przedstawicieli środowisk społecznych, samorządowych i naukowych Województwa Podkarpackiego. Utworzenie i zarejestrowanie Stowarzyszenia, a także przejęcie przez tę organizację od marca 2001 r. zadania prowadzenia Biura Polskiego Euroregionu Karpackiego zamknęło 8-letni okres funkcjonowania Euroregionu Karpackiego bez osobowości prawnej. W konsekwencji umożliwiona została reorganizacja Strony Polskiej Euroregionu Karpackiego polegająca na stworzeniu w oparciu o samorządy członkowskie rzeczywistej - prawnej transgranicznej struktury organizacyjnej oraz wypracowaniu zespołu metod współpracy w ramach Euroregionu Karpackiego w postaci Euroregionalnego Systemu Współpracy.

Innym, bardzo ważnym efektem utworzenia Stowarzyszenia stała się możliwość wdrażania przez Euroregion Karpacki Funduszy Małych Projektów realizowanych w ramach Programów Współpracy Przygranicznej Phare oraz Narodowego Programu dla Polski Phare. Dzięki działalności Stowarzyszenia w ramach obu komponentów zrealizowano 126 projektów współpracy przygranicznej na łączną kwotę 2 636 360 EUR.

Bieżącą działalnością Stowarzyszenia kieruje Zarząd poprzez swoje Biuro, które pełni jednocześnie funkcję Biura Polskiego Euroregionu Karpackiego oraz Sekretariatu Technicznego dla Funduszy Małych Projektów. Biuro odpowiada również za organizację i koordynację współpracy transgranicznej Strony Polskiej Euroregionu Karpackiego. Wspiera realizację wielu projektów i programów - pośredniczy również w wyszukiwaniu partnerów zagranicznych do projektów.

Obecnie Biuro pełni rolę Sekretariatu Technicznego dla Funduszy Mikro realizowanych w ramach Programu IW INTERREG III A Polska - Republika Słowacka 2004-2006 oraz Programu Sąsiedztwa Polska - Białoruś - Ukraina INTERREG III A/TACIS CBC 2006-2006.

Adres Biura:

Stowarzyszenie Euroregion Karpacki Polska
ul. Kościuszki 4/6
35-030 Rzeszów
tel:+48 17 850 65 67
tel/ faks: +48 17 853 68 98
e-mail: sekretariat@karpacki.pl
www.karpacki.pl

Kto jest kim w Biurze Stowarzyszenia Euroregion Karpacki Polska?

Joanna JEŻ - Dyrektor Biura
jjez@karpacki.pl

Barbara ZAJDEL - Kierownik Programów UE
bzajdel@karpacki.pl

Kamila MICHALIK - specjalista ds. rozliczeń
kmichalik@karpacki.pl

Agnieszka MAZUR - specjalista ds. rozliczeń
amazur@karpacki.pl

Renata MARCINIEC - specjalista ds. płatności
rmarciniec@karpacki.pl

Halina WRÓBEL - specjalista ds. szkoleń
hwrobel@karpacki.pl

Łukasz GRABOWSKI - specjalista ds. promocji programu
lgrabowski@karpacki.pl