Dłużej zostaniesz z dzieckiem w domu
Od 1 stycznia 2010 r. weszły w życie przepisy znowelizowanego
Kodeksu pracy i ustawy o świadczeniach pieniężnych w
razie choroby i macierzyństwa. Przepisy te
wprowadzają dodatkowe urlopy macierzyńskie oraz
urlopy ojcowskie.
Co zmienia się w urlopach macierzyńskich od 1 stycznia 2010 r.?
W samych urlopach macierzyńskich nie ma zmian. Jednak od 2010 roku
ubezpieczone kobiety, które urodziły dziecko będą
miały możliwość opiekowania się swoją pociechą
dłużej. Od stycznia weszły bowiem w życie przepisy
wprowadzające dodatkowe urlopy macierzyńskie.
Będą one przysługiwać bezpośrednio po wykorzystaniu przez
zainteresowaną „podstawowego”
urlopu macierzyńskiego. Istotą tego dodatkowego urlopu jest to, że
matka będzie mogła z niego skorzystać, ale nie
będzie to obligatoryjne. Dodatkowego urlopu udziela
pracodawca na pisemny wniosek pracownicy, składany w
terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem
korzystania z tego urlopu.
Ile trwa dodatkowy urlop macierzyński?
Urlopy dodatkowe wynoszą do 2 tygodni z tytułu urodzenia jednego
dziecka. Jeśli pracownica przy jednym porodzie
urodziła więcej niż jedno dziecko, przysługiwać jej
będzie dodatkowy urlop w wymiarze do 3 tygodni.
Zainteresowana nie będzie musiała jednak w całości
go wykorzystać. Musi tylko pamiętać, że dodatkowy
urlop przysługuje w wymiarze tygodniowym i jest
udzielany jednorazowo. Oznacza to, że może wziąć np.
tylko jeden tydzień. Wymiar tego urlopu będzie
ulegał wydłużeniu co dwa lata. Od 2012 r. będzie to
okres do 4 tygodni przy jednym dziecku a do 6
tygodni w przypadku urodzenia więcej niż jednego
dziecka w trakcie porodu. Docelowo od 2014 r.
dodatkowy urlop wynosić będzie odpowiednio do 6 lub
do 8 tygodni.
Czy nowe rozwiązania dotyczą wyłącznie matek biologicznych?
Prawo do dodatkowego urlopu przysługuje także ubezpieczonym, które
przyjęły dziecko na wychowanie. W ich przypadku
urlop, zgodnie z Kodeksem pracy, nazywany jest
dodatkowym
urlopem na warunkach urlopu macierzyńskiego.
A co z ojcami. Czy oni mają również prawo to tego urlopu?
W niektórych przypadkach również ojcowie mogą skorzystać z
dodatkowego urlopu. Jest to możliwe w sytuacji, gdy
pracownica zrezygnowała z pozostałej części urlopu
macierzyńskiego, po wykorzystaniu po porodzie co
najmniej 14 tygodni urlopu, a niewykorzystaną
część urlopu macierzyńskiego udzielono pracownikowi
- ojcu dziecka. Ponadto ojciec może wystąpić o
dodatkowy urlop, jeśli z „podstawowego” urlopu
macierzyńskiego korzystała matka.
Czy dodatkowy urlop macierzyński jest płatny?
Za okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego i na warunkach urlopu
macierzyńskiego
przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego. W
skrócie mówiąc, zasiłek macierzyński wynosi 100
proc. ostatnich zarobków.
W trakcie urlopu macierzyńskiego nie wolno pracować. Czy taka sama
zasada obowiązuje w przypadku dodatkowych urlopów?
Pracownica, bądź pracownik, jeżeli będzie korzystać z dodatkowego
urlopu, będzie mogła pracować u swojego pracodawcy.
Jeżeli się na to zdecyduje, we wniosku o urlop
dodatkowy określa wymiar czasu pracy, który nie może
być wyższy niż połowa pełnego etatu. W takiej
sytuacji wysokość zasiłku macierzyńskiego ulega
proporcjonalnemu zmniejszeniu. Dla przykładu, jeżeli
zainteresowana zdecyduje się pracować na 1/3 etatu,
to zasiłek za okres wykonywania pracy zostanie
zmniejszony o 1/3. Pracodawca będzie zobligowany
uwzględnić taki wniosek.
Czy zasiłek macierzyński w trakcie dodatkowego urlopu przysługuje
tylko pracownikom?
Prawo do tego zasiłku przez okres dodatkowego urlopu gwarantowane
jest wszystkim osobom podlegającym ubezpieczeniu
chorobowemu, tzn. np. osobom prowadzącym działalność
gospodarczą czy zleceniobiorcom.
Czy to jedyne nowości, które zaczną obowiązywać od nowego roku?
Od stycznia pracownik - ojciec dziecka będzie mieć prawo do urlopu
ojcowskiego w wymiarze 1
tygodnia. Zainteresowany będzie mógł skorzystać z
tego urlopu w wybranym przez siebie momencie, nie
dłużej niż do ukończenia przez dziecko jednego roku
życia.
Będzie więc mógł np. być na urlopie ojcowskim w tym samym momencie,
w którym matka
przebywa na urlopie macierzyńskim. Urlop ojcowski przysługuje
niezależnie od dodatkowego
urlopu macierzyńskiego. Za okres urlopu ojcowskiego przysługuje
zasiłek macierzyński. Urlopu tego udziela pracodawca
na pisemny wniosek pracownika, złożony w terminie
nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem
korzystania z tego urlopu. Zasiłek macierzyński za
okres urlopu ojcowskiego będzie przysługiwał nie
tylko pracownikom, ale również innym osobom objętym
ubezpieczeniem chorobowym. Należy zaznaczyć, że
mimo, iż przepisy w tym
zakresie wchodzą w życie od 1 stycznia 2010 r., to
zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego,
przysługuje także na dziecko urodzone przed tą datą,
o ile nie ukończyło roku życia.
